Sporten met overgewicht en obesitas

Sporten met overgewicht en obesitas is lang niet altijd makkelijk. Overgewicht en obesitas maakt voor veel mensen bewegen en sporten een complexe zaak. Wat maakt het complex voor jou, en hoe kun je hiermee omgaan?

Sociale omgeving
De sociale omgeving reageert niet altijd even accepterend op mensen met overgewicht en obesitas, terwijl een prettige omgeving voorwaarde is om plezier te beleven aan bewegen en sporten.

Heel vaak komt kritiek voort uit onwetendheid. Veel mensen hebben weinig kennis van de complexe oorzaak van overgewicht en obesitas. Dit komt enerzijds doordat er pas sinds korte tijd meer begrip is gekomen van de oorzaken van overgewicht en obesitas en de complexe mechanismen die hierbij betrokken zijn. Anderzijds komt dit doordat ontregeling van de complexe biologische mechanismen die aan het ontstaan van overgewicht en obesitas ten grondslag liggen niet bij iedereen voorkomt. De negatieve houding ten aanzien van overgewicht en obesitas is, hoewel niet terecht, soms wel verklaarbaar en begrijpelijk.

Probeer te onthouden dat een ander niet altijd voldoende kennis heeft om tot een eerlijk oordeel te kunnen komen en dat zij daardoor soms iets te snel reageren. Begrijp waar de opmerking vandaan komt, maar laat je er niet door beïnvloeden. Richt je op je persoonlijke eigen doel.

Als de opmerkingen echt vervelend zijn neem dan contact op met de bedrijfsleider of vloermanager, geef aan wat er gezegd is en dat dit volgens jou voortkomt uit onwetendheid. Vraag of ze een gesprek aan willen gaan waarin wordt toegelicht dat de oorzaak van overgewicht en obesitas complex is. Wijs eventueel op de website van de Nederlandse Stichting Over Gewicht voor meer informatie over de oorzaken van overgewicht en obesitas.

Tot slot kun je kijken of je deel kunt nemen aan een speciale obesitasgroep of misschien een persoonlijke coach kunt krijgen waardoor je je minder alleen voelt en beter om kunt gaan met eventuele negatieve kritiek.

Conditie en schaamte
Voor veel mensen is in beweging komen moeilijk omdat zij zich schamen voor hun slechte conditie. Bedenk dat veel mensen op de sportclub, in de sportschool of in het zwembad zelf ook ooit zo zijn begonnen. Probeer ook na te gaan waarvoor je je schaamt, of wat je moeilijk vindt. Ben je snel buiten adem en wil je niet dat anderen dit opmerken? Houdt het je bezig wat andere mensen van je denken als je na tien minuten als pauzeert of stopt? Heb je het gevoel dat je niet voldoende hebt gedaan en het sporten op deze wijze geen zin heeft?

Als je duidelijk weet waardoor je het lastig vindt in beweging te komen dan kun je daar ook vaak beter mee omgaan. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om meer tijd uit te trekken om op de sportclub, in de sportschool of het zwembad te verblijven zodat je vaker kunt pauzeren. Kies een locatie uit waar de gelegenheid is om even te gaan zitten en uit te rusten. Probeer ook kennis en informatie op te doen als je negatieve gedachten hebt: kloppen deze gedachten? Is het bijvoorbeeld echt zo dat weinig of korter bewegen geen zin heeft? Je zult zien dat veel van je negatieve gedachten op onjuistheden berusten of dat je er wat mee kunt doen.

Conditie opbouwen
Conditie opbouwen lijkt eenvoudig. Je begint en voert langzaam de intensiteit en de duur van de beweging op. Eventueel maak je nog gebruik van een mobile app of download je een beweegschema van het internet. Voor mensen met overgewicht en obesitas zijn dergelijke schema’s en applicaties vaak ongeschikt. Ze gaan uit van de mogelijkheid om vrij te kunnen bewegen en houden geen rekening met ademhalingsmoeilijkheden, gewrichtsbelasting en belasting van de spieren, pezen en bindweefsel.

Om plezier te kunnen beleven aan beweging is het essentieel dat er geen pijn ontstaat tijdens het sporten of na afloop. Het is dan ook van belang dat er sporten worden gekozen die geschikt zijn om te beoefenen en dat dit wordt gedaan op een intensiteit en met een duur die passend is bij de belastbaarheid van het lichaam.

De belastbaarheid van het lichaam is voor iedereen wisselend. Naarmate spieren, banden en botten sterker zijn kunnen zij meer gewicht opvangen. Vaak geeft het lichaam signalen af of de aard van de beweging, de intensiteit en de duur dragelijk is. Bij opkomende pijn kan de activiteit het best direct gestaakt worden. Een sportcoach of fysiotherapeut kan je helpen om te bekijken hoe je tot een goede belastbaarheid kan komen die je gedurende langere tijd kunt volhouden zonder blessures, klachten of overbelasting te ontwikkelen.

Beoefening van de sport zelf
Een sport beoefenen is voor mensen met overgewicht en obesitas niet vanzelfsprekend. Hoewel sport toegankelijk lijkt voor iedereen, is dit lang niet altijd het geval. Mensen met obesitas kunnen niet zomaar op een fiets stappen, (race)fietsen zijn vaak niet gemaakt voor een dergelijke gewichtsbelasting. Hetzelfde geldt voor fitnessapparatuur. Soms is de apparatuur niet geschikt voor de gewichtsbelasting, soms is de apparatuur (zoals fietsen, roeiapparaten e.d.) te smal waardoor het simpel weg niet voor iedereen mogelijk is om er gebruik van te maken. Ook zijn bijvoorbeeld sporten als surfen en paardrijden zijn in verband met de gewichtsbelasting niet mogelijk voor mensen met obesitas.

Een sport kiezen en een locatie waar je deze ook daadwerkelijk op een goede, bij jou passende manier, kunt uitoefenen is niet eenvoudig. Raadpleeg de website om te kijken welke sporten geschikt zijn voor mensen met overgewicht en obesitas, bezoek verschillende sportclubs, -scholen en -accommodaties om te kijken welke voor jou geschikt zijn. Als je weet of je gevoelig bent voor de sociale omgeving, of je rustplekken nodig hebt en of je liever individueel of in groepsverband sport, met of zonder coach, op vaste of wisselende tijdstippen etc. dan kan je nagaan of de locatie geschikt is voor jou. Of deze voldoet aan de vereisten om beweging voor jou mogelijk en ook prettig te maken.

Als er iets mis gaat en je komt onverhoopt ten val, er gaat iets kapot of er gebeurt iets anders waar je moeite mee hebt neem dan de verantwoordelijkheid in de situatie. Geef aan dat het je spijt dat dit gebeurt, maar dat je wel hulp nodig hebt. Wees oplossingsgericht en geef het aan wanneer je je schaamt of je je vervelend voelt. Veel mensen zullen zich dan beter kunnen verplaatsen in je gevoel en je te hulp schieten. Probeer een incident of voorval niet leidend te laten zijn voor je volgende bezoek aan de sportclub of sportschool. Ook slanke mensen hebben te maken met talloze gênante situaties: ze missen een bal en glijden op een buitengewoon klungelige manier onderuit, er breekt iets af. Ook bij hen gebeurt dit. Alleen de situatie valt hen minder op en ze gaan door. Doe hetzelfde. Probeer niet te denken dat er iets af is gebroken omdat je te dik bent, of dat je niet kon opstaan door je gewicht. Je weet namelijk niet waarom iets afbreekt, misschien komt het wel door metaalmoeheid. Misschien kan je niet opstaan omdat je in een ongelukkige positie ligt. Je weet het niet en het maakt ook helemaal niet uit. Er is iets kapot en dat moet gemaakt worden, je bent gevallen en je moet weer overeind geholpen worden. Dat is het, dat is wat de gemiddelde mens denkt in zo’n situatie. Doe dat na.

Kleedkamer
Het je in publiek moeten omkleden kan voor veel mensen lastig zijn. Dit komt onder meer voort uit kwetsbaarheid, onwennigheid, onbekendheid en onzekerheid. Naarmate je vaker op een bepaalde plaats komt wordt je minder onwennig en verdwijnt ook de onbekendheid. Vaak zie je vaste gezichten, ontwikkel je je eigen routines en wordt je daardoor zekerder in je beweging en contact met anderen.

Bij het selecteren van je sportclub, -school, of –accommodatie kun je ook de kleedkamer inspecteren. Let erop dat deze voldoende ruim is, rustig, niet te druk en dat er voldoende lockers, kastjes e.d. beschikbaar zijn op ooghoogte zodat je niet onverwacht hoeft te bukken. Controleer of er zitmogelijkheden zijn zoals stevige bankjes en stoelen om je te kunnen aankleden. Zijn de douches ruim genoeg? Zoek uit op welke tijdstippen het niet zo druk is, als je het prettiger vindt om je in een rustiger omgeving om te kleden.

Je kunt het voor jezelf ook comfortabeler maken door bijvoorbeeld al in je sportkleding naar de sportschool te gaan en thuis te douchen. Douche je wel in de sportschool, neem dan een lekkere grote handdoek mee die je om kunt slaan, en een kleinere handdoek voor in de sportschool.

Kleding en sporttoebehoren
Het vinden van sportkleding in de juiste maat is een hele uitdaging in Nederland. Op dit moment zijn er nog weinig aanbieders van sportkleding in grote maten. Het kan dan ook de moeite waard zijn om online sportkleding van een bedrijf in de VS of UK te bestellen. Terugsturen wanneer kleding niet past is dan natuurlijk wel lastiger.

Let er op dat maten in andere landen afwijken van de Nederlandse maat. Sommige website hebben een “clothing size converter” of een “size calculator” waarbij je de Nederlandse maat om kan rekenen naar de maat van het land van de winkel. Deze converters vindt je ook op het internet.

Loszittende, ruimvallende kleding biedt een alternatief voor sportkleding wanneer je geen kleding in de juiste maat kan vinden. Ook kun je overwegen om duurzame sportkleding te laten maken.

Ook sportfabrikanten en retailers van andere toebehoren en materialen zijn vaak niet gericht op de ontwikkeling of verkoop gericht op mensen met obesitas. Ook hiervoor is het aan te bevelen om contact op te nemen met de fabrikant of retailers. Soms kunnen zij je wel vertellen waar je terecht kunt. Ook hier kan het nuttig zijn om eens te kijken bij online aanbieders uit de VS en de UK.