Gedragsverandering bij een gezonde leefstijl

Om overgewicht te verminderen is het belangrijk om je leefstijl en gedrag te veranderen. Het maken van voedingskeuzes is eigenlijk gewoontegedrag. Mensen weten vaak wel dat ongezonde voedingsgewoonten bijdragen aan gezondheidsrisico’s, maar vinden het toch moeilijk om deze ongezonde gewoontes blijvend te veranderen.

Ongezonde voedingsgewoonten zijn vaak lastig om te veranderen. Wie probeert om zijn leefstijl te veranderen valt vaak snel weer terug in oude gewoontes. Veel mensen vinden een gezonde leefstijl heel belangrijk, maar vinden het lastig om dit te veranderen.

Blijvende gedragsverandering: kennis en vaardigheden

Om te komen tot gedragsverandering zijn verschillende factoren van belang. Allereerst moet je de kennis hebben wat een gezonde leefstijl is en vervolgens heb je de vaardigheden nodig om te komen tot gedragsverandering.

Vraag jezelf de volgende vragen voor je daadwerkelijk begint met het veranderen van je gedrag en toewerkt naar een gezonde leefstijl:

  1. Heb je voldoende kennis over wat een gezonde leefstijl inhoudt?
  2. Denk je dat je beschikt over de vaardigheden om je gedrag te veranderen? Welke vaardigheden moet je eventueel nog ontwikkelen?
  3. Heb je de mogelijkheid om te gaan sporten of (meer) te gaan bewegen?

Blijvende gedragsverandering: houding, sociale invloed en zelfeffectiviteit

Daarnaast zijn houding, sociale invloed en zelfeffectiviteit belangrijke factoren. Hoe denk je over gezonder gaan eten? Hoe staat jouw omgeving tegenover de verandering van leefstijl? Hoeveel vertrouwen heb je om je leefstijl daadwerkelijk te gaan veranderen?

Voor blijvende gedragsverandering is het van belang dat je de verandering ook daadwerkelijk zinvol vindt en je ervoor in wilt zetten. Ondersteuning vanuit de omgeving draagt bij aan het slagen van de verandering op lange termijn. Zijn een van deze aspecten niet aanwezig, probeer dan eens voor jezelf te onderzoeken waarom je de gedragsverandering niet of onvoldoende zinvol vindt. Probeer eens na te gaan of je gelijk hebt, of niet? Onderzoek je eigen opvatting en motivatie: is die juist? Kijk ook of je ondersteuning kunt krijgen van andere mensen, of misschien wel een nieuwe omgeving kunt opzoeken van waaruit je ondersteuning vindt. Met behulp van gedragsverandering kan een nieuwe leefstijl worden ontwikkeld om deze uiteindelijk ook vol te houden.

Blijvende gedragsverandering: omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren spelen ook een belangrijke rol. In Nederland is de omgeving zodanig veranderd dat het aanbod voor ongezonde en calorierijke voeding steeds groter en toegankelijk is geworden. Hierdoor worden mensen voortdurend blootgesteld aan allerlei verleidingen. Bij een overheersend ongezond aanbod leidt dat vaak tot ongezonde voedingskeuzes.

Om te komen tot het nieuwe gedrag en uiteindelijk tot gedragsbehoud doorlopen mensen verschillende fasen.

In fase 1 zijn mensen nog niet aan het overwegen om het gedrag te veranderen. In fase 2 overweegt iemand om het gedrag te gaan veranderen. In fase 3 gaat iemand zich voorbereiden om actie te ondernemen. In fase 4 onderneemt iemand actie en vind er gedragsverandering plaats. In fase 5 heeft er gedragsverandering plaatsgevonden en kan iemand het gedrag volhouden. Er zijn dus meerdere fases voor er gedragsbehoud kan plaatsvinden.

Om de kans op gedragsverandering te vergroten heb je een goede voorbereiding nodig

  • Ga alleen afvallen als het mag en je er klaar voor bent.
  • Kies een realistisch streefgewicht.
  • Voornemens maken helpt je bij het houden aan je doel. Door van tevoren een goed plan te maken helpt dit tegen verleidingen.
  • Het maken van kleine stappen zorgen ervoor dat je het ook echt kan volhouden.
  • Vraag hulp aan mensen waarvan je weet dat ze je zullen steunen.
  • Vermijd verleidingen en maak jezelf minder vatbaar.
  • Zoek afleiding bij moeilijke momenten.
  • Maak eventueel gebruik van professionele begeleiding zoals een diëtist.

 

Bronnen

Kennisbank Hogeschool van Amsterdam

Voeding Nu

Voedingscentrum

Wageningen University and Research

Psychology medicine

Alles over sport