Oorzaken

Wat zijn de oorzaken van overgewicht en obesitas?

Obesitas is een ernstige vorm van overgewicht. Bij obesitas is er sprake van te veel overtollig vet dat in het lichaam is opgeslagen. De overmatige vetstapeling geeft aanleiding tot verschillende gezondheidsrisico’s. Obesitas kan het gevolg zijn van een breed scala aan oorzaken, die leiden tot verstoring van de energiebalans. Je neemt dus meer energie op dan dat je verbruikt aan dagelijkse activiteiten.

Obesitas kan worden veroorzaakt door biologische, psychologische en/of sociale factoren. In veel gevallen is er sprake van een gecombineerde oorzaak waarbij de aanleg tot abnormale vetstapeling al vastligt in de genen, maar waarbij bijvoorbeeld de sociale omgeving, zoals familie of de snackbar om de hoek, ook de nodige invloed heeft gehad.
Bij slechts een klein aantal gevallen is wel één aanwijsbare oorzaak te vinden voor overgewicht en obesitas. Dat maakt de behandeling van gewichtsverlies ook zo moeilijk. Bij elk persoon met overgewicht of obesitas spelen verschillende factoren een rol, telkens in een andere verhouding of mate.

Welke biologische factoren spelen een rol bij het ontwikkelen van overgewicht en obesitas? Biologische factoren kunnen direct bijdragen aan het ontwikkelen van overgewicht en obesitas, of indirect doordat ze bijvoorbeeld van invloed zijn op de algehele fysieke of mentale conditie.

Biologische factoren die bij kunnen dragen aan het ontwikkelen van overgewicht en obesitas zijn genen die betrokken zijn bij vetopslag in het lichaam, maar ook hormonen zoals schildklier- of bijnierhormonen. Hersenletsel of tumoren kunnen ook oorzaak zijn van het ontwikkelen van overgewicht en obesitas.

Aandoeningen die een nadelige invloed hebben op het bewegings- of voedingspatroon zoals chronische ziekten, dyspnoe, gewrichtspijn of neurologische aandoeningen.

Tot slot is het mogelijk dat medicijnen bijdragen aan een verhoogd risico om overgewicht of obesitas te ontwikkelen. Middelen als corticosteroïden, antidepressiva en anti-epileptica zijn daar voorbeelden van. Ook persoonlijke voorkeuren voor voedingskeuzes en beweging, hoe snel gewichtsverlies of toename ontstaat en de mate waarin we in staat zijn om aan impulsen het hoofd te bieden, wordt voor een groot deel in onze hersenen bepaald. Welke sociale factoren spelen een rol bij het ontwikkelen van overgewicht en obesitas?

Het risico voor het ontwikkelen van overgewicht en obesitas hangt in veel gevallen niet alleen af van de persoon zelf. De sociale omgeving speelt een belangrijke rol. Steun van familie en vrienden in moeilijke perioden of bij het ontwikkelen van een gezonde leefstijl, zijn erg belangrijk om overgewicht en obesitas tegen te gaan. De mate waarin jouw omgeving gezond gedrag vertoont is van grote invloed op jouw eigen voedingspatroon. Ook op je werk loop je het risico beïnvloed te worden door impulsen. Denk aan de verleidelijke snackautomaten op de werkvloer, de mogelijkheid tot lichaamsbeweging of de (onregelmatige) werktijden.

– Beschikbaarheid van gezonde voeding

– Laag inkomen

– Hogere leeftijd

– Slaappatroon

– Invloed van marketing en media

– Sociale druk

– Mate waarin de omgeving gezond gedrag stimuleert

Welke psychologische factoren spelen een rol bij het ontwikkelen van overgewicht en obesitas?

Sommige mensen eten meer wanneer zij geconfronteerd worden heftige emoties zoals angst, stress, woede of verveling. Gepest worden of rondlopen met depressieve gevoelens hebben vaak een grote invloed op jouw eetpatroon. Bespreek deze gevoelens ook altijd met je (huis)arts.